Seyahatte Diyare Olduğunda Hızlı Çözüm Yolları

Tatilin ikinci gününde, otel odasından çıkamayacak kadar halsiz hissetmek kimsenin planında yok. Ama sindirim sistemi yeni suya, yeni baharata ve yeni bakteri florasına alışmakta zorlanır. İyi haber şu: traveler diyare vakalarının büyük kısmı birkaç gün içinde kendiliğinden geçer ve doğru müdahaleyle bu süre kısalır. Aşağıda, kafanızda dönen soruların sırasıyla cevabı var.

Önce şu soru: Gerçekten "gezgin ishali" mi?

Günde üç veya daha fazla sulu dışkılama varsa ve buna kramp, bulantı, hafif ateş ya da acil tuvalet ihtiyacı eşlik ediyorsa tabloya uyuyorsunuz. Genellikle yeni bir yere vardıktan sonraki ilk üç-dört gün içinde başlar. Tek seferlik yumuşak dışkı ya da sadece gaz-şişkinlik ise büyük olasılıkla porsiyon ve yağ miktarıyla ilgilidir; bu farklı bir konu.

Kaynağı ne olabilir?

Çoğu vakada suçlu, kontamine su veya yeterince pişmemiş yiyeceklerdeki bakterilerdir. Buzlu içecekler, yıkanmış görünen ama musluk suyuyla temizlenmiş salatalar, uzun süre oda sıcaklığında bekletilmiş büfe yemekleri ve soyulmadan yenen meyveler klasik risklerdir. Sokak yemeği otomatik olarak tehlikeli değildir; asıl ölçüt, yemeğin sizin gözünüz önünde ve yüksek ısıda pişirilip sıcak servis edilmesidir.

Adım adım ne yapmalı?

1. Sıvı ve elektrolit açığını kapatın. En kritik adım budur. Eczaneden alacağınız oral rehidratasyon tozunu (ORS) şişe suya ekleyin ve gün boyu küçük yudumlarla, sürekli için. Elinizde yoksa geçici çözüm: bir litre temiz suya bir çay kaşığından az tuz ve bir-iki tatlı kaşığı şeker. Sadece sade su içmek, kaybedilen sodyum ve potasyumu yerine koymaz.
2. İlk 4-6 saat mideyi dinlendirin. Yemek zorlamak yerine sıvıya odaklanın. Sonrasında açlık hissi geldiğinde küçük porsiyonlarla başlayın.
3. Doğru gıdalara geçin. Tuzlu kraker, beyaz pirinç, haşlanmış patates, muz, tost, sade makarna, tuzlu et suyu ve haşlanmış tavuk iyi tolere edilir. Kahve, alkol, süt, çok yağlı ve çok baharatlı yiyecekler bir-iki gün beklesin.
4. Semptom ilacını akıllıca kullanın. Loperamid, uzun bir otobüs yolculuğu veya uçuş öncesinde işinizi kurtarır: bağırsak hareketini yavaşlatır. Ancak yüksek ateş ya da dışkıda kan varsa kullanılmaz; enfeksiyonu içeride tutabilir. Bizmut subsalisilat içeren ürünler daha hafif etkilidir ve bulantıya da iyi gelir; dilde ve dışkıda geçici koyulaşma normaldir.
5. Antibiyotik kararını kendiniz vermeyin. Hafif-orta vakalar antibiyotik gerektirmez. Yolculuk öncesinde hekiminizle konuşup uygunsa reçeteli bir yedek almak mantıklıdır; ama kullanma kararını ateş, kan ve süre kriterlerine göre, mümkünse yerel bir hekime danışarak verin.
6. Programı yeniden kurgulayın. Yoğun yürüyüş turunu bir gün öteleyin, sıcak saatlerde dışarıda kalmayın. Sıcak + ishal kombinasyonu su kaybını hızlandırır. Şehir içi ulaşımda tuvalet erişimi olan seçenekleri tercih edin.
7. Toparlanma döneminde florayı destekleyin. Semptomlar azalınca yoğurt, ayran ya da probiyotik takviyeler geçişi kolaylaştırabilir. Laktoza duyarlılık gelişmişse birkaç gün daha bekleyin.

Ne zaman doktora gitmeli?

• Dışkıda kan veya mukus varsa
• Yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısı eşlik ediyorsa
• 48-72 saat geçmesine rağmen düzelme yoksa
• Sıvı alamıyorsanız, idrar çok azaldıysa, baş dönmesi ve ağız kuruluğu belirginse
• Küçük çocuk, gebe, yaşlı veya bağışıklığı baskılanmış bir kişide gelişmişse

Seyahat sigortanızın poliçe numarasını telefonunuzda kolay ulaşılır tutmak, bu noktada zaman kazandırır.

Sık yapılan hatalar

• Sadece su içmek. Elektrolit içermeyen sıvı, kaybı yavaşlatmaz; halsizlik uzar.
• Enerji içeceği ya da gazlı şekerli içecekle idare etmek. Yüksek şeker bağırsağa su çeker, ishali kötüleştirir. Kullanacaksanız suyla seyreltin.
• Loperamidi ateşli ve kanlı ishalde kullanmak. Kısa vadede rahatlatır, tabloyu ağırlaştırabilir.
• Yanınızdakinin antibiyotiğinden almak. Yanlış ilaç, yanlış doz ve gereksiz yan etki demektir.
• "Şişe suyu aldım, güvendeyim" varsayımı. Buz, diş fırçalama suyu ve yıkanmış çiğ sebzeler de aynı kaynaktan gelir.
• İyileşir gibi olunca hemen ağır yemeğe dönmek. Yağlı bir akşam yemeği, iki gün kazandığınızı geri alır.
• İlaç çantasını bavula koymak. ORS, loperamid ve el dezenfektanı kabin çantasında olmalı; paketleme yaparken bunu ayrı bir küçük poşetle çözmek en pratiği.

Yolculuk öncesi mini hazırlık listesi